Please wait. Loading...
 
Άρθρα του Μήνα
Αποστολή σε φίλο
Διαβητικη Αμφιβληστροειδοπαθεια

15/02/2014

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα.

Διακρίνουμε δύο κυρίως τύπους σακχαρώδους διαβήτη:

 

Α) Tύπου 1, στον οποίο το πάγκρεας δεν παράγει καθόλου ινσουλίνη. Εμφανίζεται κατά κανόνα σε παιδιά και νέους ενήλικες. Όλοι οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, χρειάζονται ινσουλίνη για να διατηρήσουν το σάκχαρο σε φυσιολογικά επίπεδα.

 

β) Τύπου 2, στον οποίο το πάγκρεας παράγει μεν ινσουλίνη, αλλά όχι όση χρειάζεται ο οργανισμός. Εμφανίζεται συχνότερα σε ενήλικες ή σε υπέρβαρα άτομα. Η εμφάνιση του σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 έχει λάβει διεθνώς το χαρακτήρα επιδημίας. Αντιμετωπίζεται με υγιεινή διατροφή, σωματική άσκηση και αργότερα με την προσθήκη αντιδιαβητικών δισκίων στη θεραπευτική αγωγή. Σε κάποια χρονική στιγμή θα χρειαστεί και προσθήκη ινσουλίνης.

Στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 900.000 διαβητικοί, εκ των οποίων οι μισοί είναι χωρίς αγωγή και μόνο οι 250.000 είναι σωστά ρυθμισμένοι. 

 

Έχω σάκχαρο. Μπορεί να επηρεάσει την όρασή μου;

Τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης προκαλούν αλλοιώσεις στα αγγεία του οργανισμού και κατ επέκταση και στα αγγεία του αμφιβληστροειδούς, του φωτοευαίσθητου χιτώνα του ματιού.

Οι βλάβες αυτές στοιχειοθετούν τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.

 

Ποιοί είναι οι τύποι της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας;

Διακρίνουμε δύο τύπους διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας: Την μή παραγωγική (ή υποστρώματος) και την παραγωγική.

 

Η μη παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια χαρακτηρίζεται από πρώιμες αμφιβληστροειδικές βλάβες. Τα αγγεία του αμφιβληστροειδούς χάνουν τη στεγανότητά τους και δημιουργούν μικρές σακοειδείς διευρύνσεις, τα μικροανευρυσμάτια, ενώ συχνά  διαρρέουν αίμα ή υγρό, προκαλώντας πάχυνση του αμφιβληστροειδή και σχηματισμό των λεγόμενων εξιδρωμάτων.

 

Στο στάδιο αυτό η όραση των ασθενών συνήθως δεν επηρεάζεται, γι αυτό και δεν απαιτείται ιδιαίτερη θεραπεία, πέραν της καλής ρύθμισης του σακχάρου και της περιοδικής εξέτασης του αμφιβληστροειδούς (βυθοσκόπηση).

 

Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρείται πάχυνση (οίδημα) της κεντρικής περιοχής του αμφιβληστροειδούς, της λεγόμενης ωχράς κηλίδας, της περιοχής που είναι υπεύθυνη για την ευκρινή κεντρική μας όραση. Στις περιπτώσεις αυτές η όραση του ασθενούς επηρεάζεται σημαντικά κια απαιτείται θεραπευτική παρέμβαση.

Σε ορισμένς μάλιστα περιπτώσεις, οι αγγειακές διαταραχές της ωχράς οδηγούν σε μόνιμη διαταραχή της αιμάτωσής της (ισχαιμία), που συνοδεύεται από ανεπανόρθωτη απώλεια μέρους ή όλης της κεντρικής όρασης του ασθενούς.

 

Παραγωγική ΔΑ Μη παραγωγική ΔΑ
Παραγωγική ΔΑ     Μη παραγωγική ΔΑ
                                         

Η παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια χαρακτηρίζεται από εκτεταμμένη διαταραχή της αιμάτωσης του αμφιβληστροειδούς, λόγω απόφραξης των τριχοειδικών του αγγείων. Η εξτεταμμένη αυτή ισχαιμία έχει ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη παθολογικών νεόπλαστων αγγείων είτε στην περιοχή του οπτικού νεύρου είτε στην επιφάνεια του αμφιβληστροειδούς,σε μια προσπάθεια του οργανισμού να επαναιματώσει τον πολύ ευαίσθητο αυτό ιστό. Ωστόσο τα αγγεία αυτά είναι πολύ εύθραυστα, με συνέπεια συχνά να διαρρέουν και να προκαλούν μεγάλες αιμορραγίες υαλοειδούς, που μειώνουν σημαντικά την όραση του ασθενούς. Η παραμονή εξάλλου νεόπλαστων αγγείων αμφιβληστροειδούς για μεγάλο χρονικό διάστημα συχνά συνοδεύεται από ανάπτυξη ινώδους ιστού στις περιοχές αυτές, ο οποίος ασκεί ισχυρές ελκτικές δυνάμεις στον αμφιβληστροειδή , προκαλώντας σε ορισμένες περιπτώσεις την αποκόλλησή του (ελκτική αποκόλληση αμφιβληστροειδούς).


Αιμορραγία υαλοειδούς Ελκτική αποκόλληση αμφιβληστροειδούς
Αιμορραγία υαλοειδούς    

Ελκτική αποκόλληση

αμφιβληστροειδούς

               

Πώς γίνεται η διάγνωση της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας;

Η διάγνωση βασίζεται στην ενδελεχή εξέταση του βυθού του ασθενούς (βυθοσκόπηση), προκειμένου να διαπιστωθεί η κατάσταση των αγγείων του αμφιβληστροειδούς. Επιπρόσθετα, είναι δυνατή η χορήγηση ειδικού σκιαγραφικού από μια περιφερική φλέβα και η λήψη φωτογραφιών του αμφιβληστροειδούς,όπου φαίνεται πιθανή διαρροή των αμφιβληστροειδικών αγγείων ή ανάπτυξη νεόπλαστων παθολογικών αγγείων. (φλουοροαγγειογραφία)  

Σε ότι αφορά τον έλεγχο της ωχράς κηλίδας, με τη βοήθεια της Οπτικής Τομογραφίας Συνοχής (OCT),μιας σύγχρονης απεικονιστικής μεθόδου, είναι δυνατή η διαπίστωση της παρουσίας υγρού (οιδήματος) μεταξύ των στοιβάδων του αμφιβληστροειδούς.

 

OCT: διαβητικό οίδημα ωχράς     Φλουοροαγγειογραφία ωχράς
OCT: διαβητικό οίδημα ωχράς     Φλουοροαγγειογραφία ωχράς
          

Ποιά η θεραπεία της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας;

Η καλύτερη θεραπεία της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας είναι η πρόληψή της. Γι αυτό συνιστάται αυστηρή ρύθμιση του σακχάρου του αίματος, με συνοδό αντιμετώπιση συνυπαρχουσών αγγειακών παθήσεων, όπως η υπέρταση ή η υπερλιπιδαιμία.

 

Η μη παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια δεν απαιτεί θεραπευτική παρέμβαση, παρα μόνοπεριοδικό έλεγχο του βυθού.

 

Στην περίπτωση της παραγωγικής διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας με ανάπτυξη παθολογικών νεοαγγείων, συνιστάται θεραπεία με παναμφιβληστροειδική λέιζερ φωτοπηξία (PRP). Το λέιζερ σκοπό έχει να καταστρέψει τις περιοχές του αμφιβληστροειδούς που δεν αιματώνονται καλά, εμποδίζοντας έτσι την ανάπτυξη νεόπλαστων αγγείων.

 

Laser παναμφιβληστροειδική φωτοπηξία
Laser παναμφιβληστροειδική φωτοπηξία

 

Σε περιπτώσης προχωρημένης παραγωγικής αμφιβληστροειδοπάθειας με συνοδό αιμορραγία υαλοειδούς ή ελκτικής αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς απαιτείται χειρουργική αντιμετώπιση μευαλοειδεκτομή. Στα πλαίσια της επέμβασης αυτής, μέσα από μικρές τομές, αφαιρείται το υαλοειδές μαζί με τα αιμορραγικά στοιχεία, καυτηριάζονται τα αγγεία που αιμορραγούν και ταυτόχρονα εφαρμόζεται εκτεταμμένη παναμφιβληστροειδική φωτοπηξία με λέιζερ. Με τον τρόπο αυτό σταθεροποιείται η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.

 

 

Στις περιπτώσεις οιδήματος της ωχράς κηλίδας, συνιστάται εφαρμογή εστιακής φωτοπηξίας (λέιζερ), με σκοπό να κλείσουν τα αγγεία που διαρρέουν στην ωχρά και να υποχωρήσει το υγρό από τις διάμεσες στοιβάδες του αμφιβληστροειδούς.

Τα τελευταία χρόνια έχουν προστεθεί στη θεραπευτική μας φαρέτρα φαρμακευτικές ουσίες (αντιαγγειογενετικοί παράγοντες – αντι-VEGF) που ενίονται εντός της υαλοειδικής κοιλότητας και βοηθούν σημαντικά στην υποχώρηση του οιδήματος της ωχράς κηλίδας, αλλά και στη υποστροφή των νεόπλαστων αγγείων της παραγωγικής αμφιβληστροειδοπάθειας, συμβάλλοντας σημαντικά στη σταθεροποίησή της.

Τα παραπάνω σκευάσματα συχνά χορηγούνται σε συνδυασμό με λέιζερ φωτοπηξία.

Εν κατακλείδι, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια είναι μια πάθηση που απαιτεί στενη παρακολούθηση και καλή ρύθμιση του σακχάρου, προκειμένου να αποφευχθεί η παραγωγική μορφή της. Οι θεραπευτικές μας δυνατότητες σήμερα είναι ποικίλες, ωστόσο η θεραπευτική προσέγγιση δεν παύει να είναι εξατομικευμένη, με βάση τις ανάγκες και τα ιδιαίτερα ευρήματα του κάθε ασθενούς.

 

Στάθης Λιάζος

Developed by LogicONE