Μια άλλη εποχή
Πως αλλάζουν οι καιροί! Πως τα χθεσινά γίνονται γρήγορα προπέρσινα και πως τα αυριανά γίνονται αμέσως περσινά!
Στη δεκαετία του ’80, τότε δηλαδή που ξεκινούσα την ειδικότητα μου στην Οφθαλμολογία, η απόφαση ενός ασθενή να χειρουργηθεί ήταν απόφαση ζωής. Μέρες ή και βδομάδες παραμονή στο Νοσοκομείο. Ακινησία και μάτια κλειστά. Μη διαβάσεις, μη σκύψεις, μη σηκώσεις βάρος. Και το αποτέλεσμα αβέβαιο. Στη δεκαετία του ’90 όμως η χειρουργική διαδικασία απλοποιήθηκε και η μικροχειρουργική αναπτύχθηκε δραματικά. Η παραμονή στο Νοσοκομείο δεν ήταν αναγκαία και η επιστροφή στη δουλειά ήταν άμεση. Και το αποτέλεσμα εντυπωσιακό. Μέσα σε λίγα χρόνια ήρθαν τα κάτω πάνω στη χειρουργική.
Στη δεκαετία του ’80, τότε δηλαδή που ξεκινούσα την ειδικότητα μου στην Οφθαλμολογία, οι φαρμακευτικές μας δυνατότητες στις οφθαλμικές φλεγμονές ήταν ελάχιστες. Μια κορτιζόνη για όλες τις παθήσεις και οι ελπίδες για διατήρηση της όρασης ελάχιστες. Στις επόμενες δεκαετίες όμως νέα εξειδικευμένα φάρμακα ήρθαν να λύσουν προβλήματα που μέχρι τότε προκαλούσαν δέος. Βιολογικές θεραπείες, γενετικές θεραπείες, θεραπείες στο μοριακό επίπεδο άλλαξαν τα δεδομένα. Καλύτερο οπτικό αποτέλεσμα και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Καλύτερη ποιότητα ζωής. Μέσα σε λίγα χρόνια ήρθαν τα κάτω πάνω στη θεραπεία.
Στη δεκαετία του ’80, δυο τρία διαγνωστικά μηχανήματα και καμιά δεκαριά εργαλεία είχαμε. Επιφανειακή απεικόνιση και εργώδης διαδικασία για ασθενή και γιατρό. Στις επόμενες δεκαετίες όμως ενέσκηψε τεχνολογική επανάσταση. Τα Νοσοκομεία και τα Ιατρεία γέμισαν μηχανήματα, που μας επέτρεψαν να αναγνωρίσουμε καινούργιες αρρώστιες και να κατανοήσαμε τις παλιές. Μάθαμε τι συμβαίνει στα μάτια μας, γιατί συμβαίνει και πως εξελίσσεται. Μέσα σε λίγα χρόνια ήρθαν τα κάτω πάνω στη διαγνωστική.
Σκέφτομαι πως αν ένας από τους εξαιρετικούς δασκάλους μου της δεκαετίας του ’80, τότε δηλαδή που έκανα την ειδικότητα μου στην Οφθαλμολογία, έχανε την επαφή του με τον κόσμο αλλά μετά από 40 χρόνια με κάποιο μαγικό τρόπο ξαναγύριζε, θα του ήταν αδύνατο να ασχοληθεί πάλι με την Ιατρική. Δεν θα ήξερε να χειριστεί τα μηχανήματα, δεν θα ήξερε να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία, δεν θα γνώριζε τι φάρμακο να χορηγήσει. Οι γνώσεις του θα ήταν ξεπερασμένες!
Η επιστήμη τρέχει, η Ιατρική καλπάζει, η Οφθαλμολογία πετά και οι λειτουργοί τους είμαστε αναγκασμένοι να παρακολουθούμε τις ταχέως μεταβαλλόμενες καταστάσεις. Διάβασμα ακατάπαυστο, ενημέρωση συνεχής και πάλι τα γεγονότα να μας ξεπερνούν. Δύσκολες εποχές. Εποχές για νέους. Για νέους με γνώσεις, δυνάμεις, διάθεση!
Έτσι λοιπόν έφτασε η εποχή ένας νέος να αναλάβει ευθύνες στο Ινστιτούτο. Ο συνεργάτης μου Δημήτρης Λαδάς. Πέντε χρόνια μετά από την έναρξη της συνεργασίας μας και αφού «ψήθηκε» μέσα στις ελληνικές συνθήκες μετά την εκπαίδευση του στην Αγγλία και αφού γαλουχήθηκε με τις δικές μου αρχές ήρθε η ώρα να εφαρμόσει πλήρως τις πλούσιες γνώσεις του στις οφθαλμικές φλεγμονές σε ένα άλλο, ανώτερο, επίπεδο. Αυτός δίπλα μου … εγώ δίπλα του… βάλτε όποια σειρά θέλετε, πάντως στο Ινστιτούτο Οφθαλμικής Φλεγμονής και Παθολογίας Οφθαλμών θα εξακολουθούμε και στη νέα εποχή να υπηρετούμε τις ίδιες αξίες. Τον Άνθρωπο και την Επιστήμη.
Νίκος Ν. Μαρκομιχελάκης
