Please wait. Loading...
 
Άρθρα του Μήνα
Αποστολή σε φίλο
Ραγοειδιτιδα σχετιζομενη με Νεανικη Ιδιοπαθη Αρθριτιδα

21/02/2013

Η Νεανική Ιδιοπαθής Αρθρίτιδα, που παλιότερα ήταν γνωστή ως Νεανική Ρευματοειδής Αρθρίτιδα, είναι μια χρόνια, περιφερική αρθρίτιδα, που εκδηλώνεται πριν από την ηλικία των 16 ετών και οφείλεται σε διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος.

Πρόκειται για την πιο συχνή αιτία αρθρίτιδας στα παιδιά, αφού περίπου 1 στα 1.000 παιδιά μπορεί να εμφανίσει την πάθηση αυτή. Τα κορίτσια πάσχουν 3 φορές συχνότερα από τα αγόρια. 

knee hands

Η Νεανική Ιδιοπαθής Αρθρίτιδα εκτός από τις αρθρώσεις μπορεί να προσβάλλει και τα μάτια και να προκαλέσει ραγοειδίτιδα.

    eyes

Στόχος αυτού του άρθρου είναι να δοθούν απαντήσεις στα ερωτήματα ενός γονιού, που πρόσφατα ενημερώθηκε από τον Παιδορευματολόγο ότι το παιδί του πάσχει από τη Νόσο.

1. Ποια είναι η πιθανότητα το παιδί μου να εμφανίσει ραγοειδίτιδα;

Η πιθανότητα να προσβληθούν τα μάτια του παιδιού σας γενικά είναι μικρή, όμως θα πρέπει να ξέρετε ότι ποικίλει ανάλογα με το τον αριθμό των αρθρώσεων που έχουν προσβληθεί. Αν το παιδί πάσχει από την πολυαρθρική μορφή, δηλαδή η αρθρίτιδα αφορά σε 5 ή περισσότερες αρθρώσεις τότε η πιθανότητα να εκδηλώσει ραγοειδίτιδα δεν ξεπερνά το 5%. Αν όμως το παιδί πάσχει από την ολιγοαρθρική μορφή, δηλαδή έχει λιγότερες από 5 αρθρώσεις προσβεβλημένες, τότε η πιθανότητα για εκδήλωση ραγοειδίτιδας μπορεί να φτάσει το 20%. Αν τέλος το παιδί πάσχει από την συστηματική μορφή, δηλαδή εμφανίζει εκτός από την αρθρίτιδα και πυρετό ή προσβολή και άλλων οργάνων, όπως των λεμφαδένων, του ήπατος, του σπλήνα, του δέρματος, του περικαρδίου, τότε η πιθανότητα να προσβληθούν και τα μάτια είναι περίπου 5%.

2. Υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο το παιδί μου να εκδηλώσει ραγοειδίτιδα;

Μόνο το φύλο και η παρουσία στον ορό του αίματος αντιπυρηνικών αντισωμάτων (ΑΝΑ) αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης ραγοειδίτιδας στα παιδιά με ΝΙΑ. Τα κορίτσια έχουν, σε σύγκριση με τα αγόρια, 3 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο για ραγοειδίτιδα. Επίσης τα παιδιά με θετικά ΑΝΑ έχουν σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν οφθαλμική προσβολή σε σχέση με τα παιδιά που τα ΑΝΑ είναι αρνητικά.

3. Πότε μπορεί να εκδηλωθεί ραγοειδίτιδα στο παιδί μου;

Συνήθως η ραγοειδίτιδα εμφανίζεται μέσα στα 2 πρώτα χρόνια από την εκδήλωση της αρθρίτιδας. Στη συνέχεια ο κίνδυνος μειώνεται για να γίνει σχετικά απίθανο να εμφανιστεί ραγοειδίτιδα μετά από 8 χρόνια από την έναρξη της Νόσου. 

4. Ποια είναι τα συμπτώματα του παιδιού που θα μας ανησυχήσουν ότι έχει εμφανιστεί ραγοειδίτιδα;

Συνήθως τα παιδιά δεν εμφανίζουν συμπτώματα. Η ερυθρότητα στα μάτια μπορεί να είναι τόσο ελαφριά, ο πόνος ή η ευαισθησία στο φως τόσο ανεπαίσθητα, η θόλωση της όρασης τόσο μικρή, που να μην γίνονται αντιληπτά ούτε από το παιδί ούτε από τους γονείς.

5. Αν εκδηλωθεί ραγοειδίτιδα από τι μπορεί να κινδυνεύει το παιδί μου;

Η ραγοειδίτιδα που σχετίζεται με ΝΙΑ και δεν έχει αντιμετωπισθεί μπορεί να εμφανίσει πολλές επιπλοκές, που είναι:

    Συνέχειες μεταξύ της ίριδας και του φακού

    Καταρράκτης

    Θόλωση του κερατοειδή (ζωνοειδής κερατοπάθεια)

    Οίδημα της ωχράς κηλίδας

    Οίδημα του οπτικού νεύρου

    Γλαύκωμα

Πολλές από τις επιπλοκές αυτές μπορεί να γίνουν αντιληπτές από παρατηρητικούς γονείς, με αποτέλεσμα η κόρη να φαίνεται παραμορφωμένη χωρίς το στρογγυλό σχήμα της ή να μην έχει μαύρο χρώμα, αλλά να εμφανίζεται λευκή, όπως επίσης ο κερατοειδής στα άκρα του να μην είναι διαφανής αλλά λευκωπός. Κάποιες άλλες επιπλοκές δεν είναι δυνατόν να γίνουν αντιληπτές, αλλά προκαλούν μείωση της όρασης του παιδιού.

6. Πως θα μπορούσαμε να προλάβουμε την εκδήλωση των επιπλοκών;

Οι επιπλοκές εμφανίζονται μόνο αν η ραγοειδίτιδα χρονίσει και μείνει χωρίς θεραπεία για μεγάλο διάστημα, επομένως η καλύτερη πρόληψη είναι η έγκαιρη διάγνωση. Για το λόγο αυτό τα παιδιά με διαγνωσμένη ΝΙΑ θα πρέπει να εξετάζονται από Οφθαλμίατρο σε πολύ τακτικά διαστήματα. Τον πρώτο χρόνο από την έναρξη της αρθρίτιδας επιβάλλεται οφθαλμική εξέταση κάθε μήνα, ιδίως μάλιστα για τα παιδιά που έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εκδηλώσουν ραγοειδίτιδα. Στη συνέχεια και για τα επόμενα 4 χρόνια απαιτείται εξέταση κάθε 3 μήνες και μετά κάθε χρόνο.

7. Θα ήθελα να ξέρω αν το παιδί μου κινδυνεύει να τυφλωθεί.

Πριν από 15 χρόνια θα σας λέγαμε ότι ναι, υπάρχει κίνδυνος. Σήμερα ευτυχώς οι πιθανότητες είναι ελάχιστες κι αυτό γιατί πολλά πράγματα έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια.

8. Μπορεί βέβαια όπως λέτε οι πιθανότητες να είναι ελάχιστες όμως εξακολουθούν να υπάρχουν. Ποιοι είναι οι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την πορεία της ραγοειδίτιδας;

Νεότερες μελέτες δείχνουν ότι όσο αργότερα εκδηλώθηκε η ραγοειδίτιδα σε σχέση με την αρθρίτιδα τόσο πιο ελαφριά είναι η οφθαλμική φλεγμονή. Επίσης σημαντικός θετικός παράγοντας στην εξέλιξη της νόσου φαίνεται να είναι η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της ραγοειδίτιδας, πριν δηλαδή να εμφανιστούν επιπλοκές, όπως επίσης και η καθυστερημένη έναρξη της νόσου. Η παλιά μας αντίληψη ότι τα κορίτσια κινδυνεύουν περισσότερο από τα αγόρια δεν φαίνεται να ισχύει.

Υπάρχει όμως και ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που όπως όλα δείχνουν σχετίζεται με την καλή πρόγνωση και αυτός δεν είναι άλλος από το συνολικό ποσό των πρωτεϊνών που ανιχνεύονται μέσα στο μάτι. Η μέτρηση των πρωτεϊνών γίνεται με ειδική συσκευή LASER και πρέπει να γίνεται οπωσδήποτε σε κάθε επίσκεψη στον Οφθαλμίατρο. Η ποσότητα των πρωτεϊνών δεν πρέπει να ξεπερνά το 10 για να νοιώθουμε ασφαλής ως προς την πορεία της ραγοειδίτιδας.

9. Τι όμως άλλαξε και υπάρχει αυτή η θετική εξέλιξη;

Καταρχήν γιατροί και γονείς  έχουν ευαισθητοποιηθεί ως προς τους κινδύνους της ραγοειδίτιδας. Σήμερα η πρόσβαση σε παιδορευματολόγο είναι εύκολη και τα παιδιά αντιμετωπίζονται εξαρχής με τον πιο σωστό τρόπο, οι οφθαλμίατροι ξέρουν τους κανόνες που πρέπει να ακολουθήσουν και κυρίως οι γονείς ξέρουν τι πρέπει να κάνουν και πως το παιδί τους να παρακολουθείται σωστά. Ο άλλος σημαντικός λόγος που συνέβαλλε στην ελαχιστοποίηση των πιθανοτήτων μείωσης της όρασης είναι η εντυπωσιακή πρόοδος στην θεραπευτική αντιμετώπιση της Νόσου.

10. Και ποια είναι η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση της ραγοειδίτιδας;

Η επιλογή της θεραπείας θα αποφασιστεί με τη συνεργασία του Οφθαλμίατρου και του Ρευματολόγου. Ένα παιδί μπορεί να μην έχει ενοχλήσεις από τις αρθρώσεις άλλα να έχει ενεργό οφθαλμική νόσο ή ένα παιδί να μην έχει προβλήματα με τα μάτια του αλλά να μην μπορεί να παίξει όπως τα άλλα παιδιά λόγω της αρθρίτιδας του και αυτό  σημαίνει ότι οι γιατροί του δεν συνεργάστηκαν σωστά για να πετύχουν πλήρη ηρεμία της νόσου.

Η θεραπευτική αντιμετώπιση της ραγοειδίτιδας θα εξαρτηθεί από τη βαρύτητα της φλεγμονής αλλά και από τον ρυθμό επανεμφάνισης της.

Η πρώτη αντιμετώπιση είναι η τοπική θεραπεία με σταγόνες κορτιζόνης, που πρέπει να χορηγούνται αρχικά πολύ συχνά (κάθε μια ή δυο ώρες) και να μειώνονται πολύ αργά (κάθε εβδομάδα μια φορά λιγότερο). Στο 1/3 των παιδιών μια τέτοια αγωγή αρκεί για να τεθεί σε έλεγχο η ραγοειδίτιδα.

Αν όμως οι σταγόνες δεν μπορούν να ελέγξουν την οφθαλμική φλεγμονή ή αν για να διατηρηθούν τα μάτια σε ηρεμία χρειάζονται περισσότερες από 2 σταγόνες την ημέρα τότε θα πρέπει να χορηγηθούν συστηματικά ανοσοτροποιητικά φάρμακα. Αν το παιδί βρίσκεται ήδη σε συστηματική θεραπεία τότε το φάρμακο θα πρέπει να αλλάξει. Η πρώτη επιλογή συστηματικής θεραπείας είναι μεθοτρεξάτη από το στόμα ή σε μορφή υποδόριας ένεσης. Η δεύτερη επιλογή είναι η χορήγηση βιολογικού παράγοντα είτε ως μοναδική θεραπεία είτε σε συνδυασμό με μεθοτρεξάτη. Οι θεραπείες αυτές αποδείχθηκαν εξαιρετικά αποτελεσματικές και η χορήγηση τους άλλαξε ουσιαστικά την ιστορία της ραγοειδίτιδας στα παιδιά με ΝΙΑ.

11. Μήπως όμως αυτές οι θεραπείες έχουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες;

Τόσο η μεθοτρεξάτη, όσο και οι βιολογικοί παράγοντες είναι ασφαλή φάρμακα και πολύ καλά ανεκτά από τα παιδιά, επειδή όμως κανένα φάρμακο δεν είναι χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες, ένας απλός τακτικός αιματολογικός έλεγχος στα παιδιά που λαμβάνουν θεραπεία είναι απαραίτητος. Ίσως το μόνο που χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα είναι οι λοιμώξεις, για αυτό τα παιδιά πριν ξεκινήσουν τη θεραπεία τους θα πρέπει να κάνουν τα εμβόλια που θα συστήσει ο παιδίατρος ή ο ρευματολόγος. Εννοείται ότι αν κατά τη διάρκεια της θεραπείας εκδηλωθεί οποιαδήποτε λοίμωξη θα πρέπει τα φάρμακα να διακοπούν προσωρινά μέχρι η λοίμωξη να υποχωρήσει.

12. Και για πόσο χρονικό διάστημα θα πρέπει να λαμβάνει τη θεραπεία του το παιδί;

Αφού η νόσος είναι χρόνια και η θεραπεία θα πρέπει να είναι μακροχρόνια. Το χρονικό διάστημα θα εξαρτηθεί και πάλι από την βαρύτητα και τον αριθμό των υποτροπών.

13. Αν η αρθρίτιδα υποχωρήσει θα υποχωρήσει και η ραγοειδίτιδα;

Όχι γιατί οι εκδηλώσεις από τις αρθρώσεις και οι εκδηλώσεις από τα μάτια είναι συνήθως ανεξάρτητες.

14. Είναι αλήθεια ότι μετά το 11ο έτος της ηλικίας η νόσος υποχωρεί και οι κίνδυνοι εξαφανίζονται;

Όχι δεν είναι αλήθεια. Σήμερα ξέρουμε ότι η φλεγμονή στα μάτια εμφανίζει έξαρση κατά την εφηβεία και για αυτό η συχνή παρακολούθηση από τον Οφθαλμίατρο θα πρέπει να συνεχιστεί σε όλη την εφηβική ζωή του παιδιού.

15. Και είναι αλήθεια ότι η νόσος διαρκεί μέχρι το 16ο έτος;

Συνήθως έτσι συμβαίνει, αλλά θα πρέπει να ξέρουμε ότι υπάρχουν περιπτώσεις που η νόσος επιμένει και μετά την εφηβεία, που σημαίνει ότι η ανοσοτροποιητική θεραπεία θα πρέπει να συνεχιστεί.

16. Πώς θα πρέπει να συμπεριφέρομαι στο παιδί μου και τι θα πρέπει να προσέχω;

Να τού συμπεριφέρεστε απόλυτα φυσιολογικά. Μη τού μεταφέρετε το άγχος και την ανασφάλεια σας, ούτε ως προς την πάθηση του, ούτε ως προς την θεραπεία του. Το παιδί μπορεί και πρέπει να ασχολείται με όσα και οι συνομήλικοι του. Να αθλείται, να παίζει, να χαίρεται τη ζωή του.

Το μόνο που πρέπει να φροντίζετε είναι η τακτική παρακολούθηση από τους γιατρούς του.

 

Στυλιανός Μασέλος

Developed by LogicONE